Việc áp dụng rộng rãi Web3 phụ thuộc vào việc áp dụng cơ sở hạ tầng Web2, chứ không phải thay thế nó. Việc tích hợp dần dần sẽ xây dựng niềm tin và đẩy nhanh quá trình chấp nhận chính thống.
Trong nỗ lực thúc đẩy áp dụng Web3, nhiều người đam mê Web3 và các tổ chức vẫn tiếp tục kêu gọi các ngành công nghiệp từ bỏ các quy trình Web2.
Dù đó là việc cố gắng làm cho công cụ Web3 trông giống ứng dụng Web2 hay tái định nghĩa mô hình kinh doanh tập trung nhiều hơn vào hạ tầng Web3, vẫn tồn tại một nhóm quan điểm mạnh mẽ tin rằng cần phải xóa bỏ Web2 thì Web3 mới có thể phát triển.
Quan điểm này sai lầm.
Việc thay thế toàn bộ hệ thống hiện tại vừa không thực tế, vừa không mang lại lợi ích trong ngắn hạn, thậm chí còn có nguy cơ hạn chế sự phát triển và tiềm năng của Web3.
Kéo người dùng về phía mình
Web3 mang đến giải pháp cho nhiều thách thức, từ vấn đề kinh tế đến các công việc thường nhật, nhưng nó vẫn phức tạp và đáng sợ với người ngoài ngành.
Trong khi đó, Đại học Oxford đã xác định “nghịch lý niềm tin” trong blockchain: mâu thuẫn giữa việc blockchain hứa hẹn loại bỏ nỗi lo về niềm tin nhưng lại bị kìm hãm bởi hình ảnh công chúng thiếu niềm tin vào công nghệ này.
Điều đó có nghĩa, đa số người dùng sẽ “chơi an toàn” với ứng dụng Web2 thay vì mạo hiểm thử nghiệm Web3. Đây chính là rào cản lớn kìm hãm sự phổ cập Web3.
Những nhà đổi mới không thể chỉ dựa vào ưu điểm Web3, mà phải tương tác với hạ tầng Web2 hiện hữu nếu muốn tiếp cận đối tượng rộng lớn hơn.
Giàn giáo Web3
Sự hợp tác giữa Web2 và Web3 đã diễn ra, chủ yếu được thúc đẩy bởi các nhà cung cấp Web2:
- PayPal, Visa và các ngân hàng lớn đã tích hợp dịch vụ crypto và blockchain, qua đó hợp pháp hóa chúng cho thị trường đại chúng.
- Ngoài tài chính, Amazon Web Services ra mắt Web3 labs, Google Cloud thử nghiệm zero-knowledge proofs, đan xen Web3 vào dịch vụ truyền thống.
Trong khi ứng dụng Web2 đang thúc đẩy giải pháp trung hòa, các nhà phát triển Web3 cũng nên tận dụng thị trường sẵn có của Web2 để tăng tốc mở rộng. Giống như 4G là bệ phóng cho 5G, quy trình Web2 có thể hỗ trợ xây dựng ứng dụng Web3 tốt hơn.
Thực tiễn triển khai
Các nhà phát triển Web3 có thể cân bằng giữa phi tập trung và sự tiện lợi mà người dùng kỳ vọng từ Web2 bằng cách ưu tiên trải nghiệm dễ tiếp cận: UX gọn gàng, tên miền dễ nhớ, dễ dùng.
Họ cũng cần nhận ra sản phẩm của mình có thể mang lại lợi ích cho doanh nghiệp Web2.
Quá thường xuyên, cộng đồng Web3 giả định rằng ưu việt của họ “hiển nhiên”, và bỏ qua việc giải thích vì sao nó tốt hơn. Điều này có nguy cơ xa lánh người dùng thay vì thuyết phục họ.
Một ví dụ rõ ràng là sự kết hợp giữa AI và blockchain: nếu toàn bộ dữ liệu dùng để huấn luyện AI được ghi nhận bất biến trên blockchain, từ nguồn gốc, cách sử dụng đến kết quả, tất cả có thể được xác minh tức thì, loại bỏ tranh cãi.
Cốt lõi là, một ý tưởng tốt sẽ chứng minh giá trị của nó, dù nó ở Web2 hay Web3. Việc thể hiện giá trị này — kể cả bằng cách tham gia vào các lĩnh vực Web2 — sẽ giúp công cụ được hợp pháp hóa và thu hút sự chú ý từ đại chúng.
Tương tác để đổi mới
Dù việc dựa vào Web2 để củng cố niềm tin vào công cụ Web3 có thể gây khó chịu, nhưng lợi ích là không thể phủ nhận.
Đưa bất kỳ công nghệ nào đến thị trường đại chúng đều kéo theo vấn đề: bug ngày đầu, thách thức mở rộng, trải nghiệm người dùng kém. Nghiên cứu từ Nielsen cho thấy, test khả năng sử dụng với người dùng thực tế có thể tăng tỷ lệ thành công sản phẩm lên đến 500%.
Thu hút người dùng Web2 dùng thử ứng dụng Web3 không chỉ mang lại feedback để cải thiện, mà còn giúp sản phẩm hoàn thiện nhanh hơn.
Tranh luận “Web2 vs. Web3” có thể gây chú ý, nhưng công ty thành công hiếm khi tự đóng khung bằng nhãn mác. Họ là công ty AI, tổ chức tài chính, nền tảng tiêu dùng, công ty dữ liệu — và dùng bất kỳ công cụ nào phục vụ tốt nhất thị trường.
Không ai thức dậy và nghĩ: hôm nay mình muốn dùng “một ứng dụng Web3”. Họ chỉ muốn: ngân hàng tốt hơn, AI thông minh hơn, nền tảng hữu ích hơn.
Kẻ chiến thắng sẽ là những người âm thầm dùng Web3 để giải quyết vấn đề thực, chứ không phải những kẻ theo đuổi “sự tinh khiết công nghệ”.
Hợp tác với Web2 sẽ mở rộng cơ sở người dùng, tạo thêm cơ hội test, lặp lại và cải tiến. Cộng đồng Web3 tuy nhiệt huyết, nhưng vẫn chưa chạm tới thị trường đại chúng. Để làm được điều đó, họ cần ôm lấy quy trình, thói quen và hạ tầng Web2 — những yếu tố đã định hình sự phổ cập công nghệ trong nhiều thập kỷ.
Thực tế, Web3 không thể phát triển nếu tách rời hạ tầng và thói quen Web2, bởi chính Web2 mới là cầu nối tới thị trường đại chúng.
Lịch sử công nghệ đã chứng minh: 3G không biến mất khi có 4G, và 4G vẫn song hành cùng 5G. Sự thay thế tuyệt đối chưa bao giờ là con đường hợp lý — mà chính là sự chuyển tiếp tiệm tiến.
Điều Web3 cần lúc này không phải là chứng minh “chúng ta khác biệt”, mà là chứng minh “chúng ta giải quyết vấn đề tốt hơn” — ngay cả khi phải vận dụng hạ tầng Web2. Những ai biết khai thác sự kết hợp này sẽ trở thành người dẫn đầu thị trường, thay vì bị mắc kẹt trong tranh cãi vô nghĩa “Web2 vs. Web3”.
