Từ lý thuyết đến thực tế: Tokenization chỉ có thể cất cánh nếu ngành ngừng chờ đợi sự “hoàn hảo” trong luật pháp
Có một cảm giác déjà vu trong crypto lúc này. Tài sản thực (RWAs), quỹ được token hóa và ngân khố onchain đều là những từ khóa mà chúng ta đã nhắc tới suốt nhiều năm. Năm 2022, khi cơn hype vượt xa mức độ ứng dụng thực tế, một báo cáo của BCG đã dự đoán rằng quy mô tổng thể của tài sản token hóa có thể đạt 16 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Thị trường hiện tại năm 2025 mới chỉ dừng ở 50 tỷ USD vốn hóa.
Lần này có vẻ khác, không chỉ vì những gã khổng lồ như BlackRock tung ra các quỹ thị trường tiền tệ token hóa hay USDC của Circle trở thành lớp thanh toán mặc định cho trái phiếu kho bạc onchain.
Điểm khác biệt là câu chuyện đã va chạm với thực tế: doanh nghiệp thật, dòng tiền thật và tuân thủ thật.
Tuy nhiên, bất chấp động lực này, một yếu tố vẫn kìm hãm ngành: sự theo đuổi một khung pháp lý lý tưởng.
Tiến bộ cần sự lặp lại, không cần sự hoàn hảo
Tương lai tài chính là kỹ thuật số. Mọi loại tài sản, từ trái phiếu đến bất động sản, cuối cùng cũng sẽ tồn tại ở dạng token hóa — và khi đó, nó phải mang lại nhiều giá trị hơn là bản sao kỹ thuật số.
Số hóa đồng nghĩa với thị trường nhanh hơn, rẻ hơn, dễ tiếp cận hơn.
Nhưng tất cả điều đó vô nghĩa nếu các tổ chức không thể phân bổ vốn ở quy mô lớn. Họ luôn dị ứng với sự bất định.
Vấn đề không phải do chính phủ không hành động, mà do cách tiếp cận hiện nay quá thiên về “sự đầy đủ lý thuyết” thay vì “sự rõ ràng thực tế”.
Các khung pháp lý toàn cầu, quy tắc xuyên biên giới nghe có vẻ hấp dẫn, nhưng trên thực tế, chúng đã dẫn đến sự tê liệt.
Thế giới tài chính truyền thống (TradFi) cũng chẳng hề “toàn cầu thống nhất”: Basel III ở châu Âu khác với luật ngân hàng ở Mỹ. Tài chính toàn cầu vốn dĩ đã phân mảnh, và crypto cũng không ngoại lệ. Nếu cứ chờ một bộ khung “chuẩn toàn cầu”, ngành sẽ mãi dậm chân tại chỗ.
Ví dụ:
- Ở Mỹ, cổ phiếu token hóa được định nghĩa rõ ràng là chứng khoán.
- Ở châu Âu, MiCA đưa ra khung quản lý tổng thể, nhưng hạn chế lộ rõ với mảng DeFi.
- Ở Singapore, trái phiếu token hóa mở cửa cho tổ chức nhưng khóa chặt retail.
Đây không phải thất bại của quản lý. Đây là minh chứng rằng luật pháp tiến hóa theo thời gian. Thị trường có thể vận hành với luật chưa hoàn hảo, nhưng không thể vận hành nếu tất cả đứng ngoài chờ đợi.
Cái giá của sự chờ đợi
Các định chế tài chính không ghét blockchain. Họ chỉ sợ phải giải thích với hội đồng quản trị hoặc cơ quan quản lý vì sao lại đầu tư vào tài sản có thể bị phán xét là vi phạm luật.
Chi phí chuyển đổi của ngân hàng nằm ở việc dỡ bỏ hệ thống cũ và xây dựng lại, khó biện minh cho một thị trường họ vẫn xem là “ngách”.
Ở một số khu vực, vốn và dịch vụ có thể được triển khai tự tin. Nhưng ở những nơi khác, chỉ cần một lỗ hổng giấy phép nhỏ cũng đủ khiến nhà đầu tư “án binh bất động”.
Sự bất định không chỉ làm chậm áp dụng. Nó còn làm tăng chi phí tư vấn pháp lý, buộc công ty phải cô lập bộ phận kinh doanh, và bóp nghẹt thanh khoản xuyên biên giới. Mỗi quốc gia lại là một bãi mìn pháp lý.
Sự rõ ràng mở khóa vốn — ngay cả khi còn lộn xộn
Crypto không cần một hệ thống pháp lý toàn cầu hoàn hảo mới có thể bùng nổ. Thị trường vốn truyền thống đã vận hành hàng thập kỷ trong các khung pháp lý đầy chắp vá.
Quan trọng là một mức rõ ràng tối thiểu, đủ để doanh nghiệp định giá rủi ro.
Hãy nhìn vào shadow banking: hệ thống trị giá 60 nghìn tỷ USD, tồn tại song song với luật chính thức. Nó phức tạp, không hoàn hảo, nhưng vẫn hoạt động.
Điều ngành cần không phải là bỏ qua luật, mà là phân biệt giữa biện pháp bảo vệ cần thiết và chủ nghĩa lý tưởng không thể đạt tới.
Các cơ quan quản lý cần ưu tiên xuất bản luật, dù có thay đổi theo thời gian. Tiến bộ hôm nay tốt hơn sự hoàn hảo ngày mai.
Những tổ chức tài chính chần chừ sẽ bị bỏ lại. Việc token hóa không đợi sự chắc chắn. Các công ty nhanh nhẹn đã bắt đầu triển khai tại các khu vực có khung pháp lý khả dụng.
Tokenization giải quyết vấn đề thực — nếu ta cho nó cơ hội
Giá trị của tokenization không chỉ là “đồ chơi” cho dân crypto. Nó giải quyết các vấn đề thực như:
- Thời gian thanh toán tính bằng ngày thay vì giây.
- Vốn bị khóa trong đối soát.
- Tài sản bị chặn bởi biên giới pháp lý.
Stablecoin đã chứng minh: khi có sự rõ ràng, dù không hoàn hảo, adoption bùng nổ. Chứng khoán token hóa có thể đi theo con đường đó — nếu ngành ngừng coi luật là bài toán nhị phân “hoàn hảo hay hỏng bét”.
Từ lý thuyết sang thực tế
Crypto đã vượt qua giai đoạn meme đầu cơ. Giờ đây, nó gắn với doanh nghiệp có dòng tiền dương, vận hành dòng tiền thật onchain.
Nếu có lúc nào để chấp nhận tiến bộ từng bước, thì chính là ngay bây giờ.
Những công ty sẵn sàng vận hành trong môi trường pháp lý còn đang tiến hóa sẽ là người viết nên chương tiếp theo của tài chính.
Tiến bộ = động lực, không cần sự hoàn hảo.
Nếu ngành cứ mãi đứng ngoài chờ đợi một khung hoàn chỉnh, thì cuộc cách mạng tài sản số sẽ chỉ mãi là lý thuyết treo lơ lửng.
